PHẬT GIÁO ĐẠI CHÚNG

 

Hạnh Phúc Không Có Được

Khi Chỉ Sống Cho Mình

Khuyết danh

 

Gần đây, bài nói chuyện của vị bác sĩ Richard Teo với sinh viên Singapore được phổ biến khá nhiều trên internet. Richard Teo là một bác sĩ thành danh và giàu có; Richard bất ngờ bị phát hiện đang bị ung thư giai đoạn cuối và đã qua đời hồi cuối năm ngoái. PGĐC xin giới thiệu bài viết đã được dịch sang Việt ngữ cùng bạn đọc bốn phương. Bài viết này do bạn đọc Nguyễn Minh Ngọc gởi đến PGĐC. Nếu ai biết tên dịch giả của bài viết trên, vui lòng thông báo cho chúng tôi theo email: phatgiaodaichung@gmail.com (để điều chỉnh tên dịch giả). Chân thành tri ân!

 

Bác sĩ Richard Teo (phải) cùng đồng nghiệp

 

Chào tất cả các em. Giọng tôi hơi bị khàn một chút, mong các em chịu khó nghe. Tôi xin tự giới thiệu, tôi là Richard là một bác sĩ. Tôi rất vui khi được các giáo sư mời đến đây để chia sẻ vài suy nghĩ về cuộc sống của mình. Hy vọng chúng sẽ cho các em vài suy nghĩ khi theo học để trở thành nha sĩ cũng như vài điều khác.

Từ lúc trẻ, tôi là một sản phẩm đặc trưng của xã hội ngày nay, một sản phẩm khá thành công mà xã hội đòi hỏi. Hồi nhỏ tôi lớn lên trong một gia đình khá nghèo. Tôi được những người chung quanh và môi trường bảo rằng để hạnh phúc thì phải thành công. Và thành công có nghĩa là giàu có. Và đời sống của tôi gắn liền với những phương châm này.

Nên với suy nghĩ này, tôi trở nên đặc biệt ganh đua ngay từ nhỏ. Không những chỉ cần học giỏi ở trường, mà tôi cần phải thành công trong mọi lãnh vực- từ các hoạt động tập thể đến chạy đua, mọi điều. Tôi cần phải đoạt được cúp,  phải được giải, giải quốc gia, và mọi thứ. Tôi rất ganh đua. Tôi vào trường y và trở thành bác sĩ. Chắc một số các em biết rằng trong ngành y, giải phẫu mắt là một trong những chuyên khoa khó vào nhất. Tôi cũng vào được và được học bổng nghiên cứu của NUS phát triển tia laser để chữa bệnh mắt. Khi nghiên cứu tôi lấy được hai bằng sáng chế - một về dụng cụ y khoa và một về tia laser. Nhưng các em có biết không, tất cả các thành tựu này cũng không mang lại cho tôi sự giàu có. Sau khi hoàn tất chương trình với Bộ Y Tế, tôi thấy rằng theo đuổi ngành phẫu thuật mắt mất quá nhiều thời gian trong khi ra ngoài làm tư kiếm được nhiều tiền hơn. Nếu các em để ý, vài năm qua, ngành thẩm mỹ đang lên, kiếm được khối tiền. Vì vậy tôi quyết định bỏ ngành giải phẫu mắt giữa chừng và nhảy qua mở trung tâm giải phẫu thẩm mỹ.

Các em có biết, khá mâu thuẫn, khi một người có thể không vui khi trả $20 cho một bác sĩ gia đình, nhưng cũng chính người đó không ngần ngại trả $10,000 để hút mỡ bụng, $15,000 cho sửa ngực. Không cần phải suy nghĩ nhiều, phải không? Tại sao lại muốn thành bác sĩ gia đình mà không là bác sĩ thẩm mỹ? Do vậy, thay vì thành bác sĩ nhãn khoa, tôi quyết định trở thành bác sĩ thẩm mỹ. Công việc làm ăn rất khấm khá. Bệnh nhân mới đầu chỉ chờ  một tuần, rồi ba tuần, về sau phải đợi một tháng, hai tháng, đến ba tháng vì có quá nhiều bệnh nhân. Tôi choáng ngợp. Tôi mướn một bác sĩ, hai bác sĩ, ba bác sĩ, rồi bốn bác sĩ. Chỉ trong vòng năm thứ nhất, chúng tôi đã lên hàng triệu phú. Nhưng chẳng thế nào là đủ, tôi bắt đầu trở nên mê muội. Tôi bắt đầu khuếch trương tới Nam Dương, thu hút các "tai-tai", những phụ nữ giàu có  muốn có cuộc giải phẫu tức thời. Cuộc đời bắt đầu lên hương.

Tôi làm gì với mớ tiền dư thừa? Cuối tuần tôi tiêu khiển ra sao? Thông thường tôi đến tụ tập tại câu lạc bộ đua xe. Tôi sắm riêng cho tôi một chiếc xe đua. Chúng tôi đến Sepang ở Mã Lai và đua xe. Cuộc sống của tôi là thế đó. Với mớ tiền mặt, tôi sắm chiếc Ferrari màu bạc đời mới. Rồi mua nhà, kiếm đất để xây nhà nghỉ mát. Tôi đã sống cuộc đời như thế nào? Chúng tôi nghĩ rằng cần phải hòa vô những người giàu có, nổi tiếng. Chúng tôi bắt đầu giao tiếp với mỹ nhân, người giàu sang và danh tiếng, như hoa hậu thế giới hay người sáng lập mạng internet, ăn uống ở mọi nhà hàng nổi tiếng. Tôi đã có được mọi thứ trong cuộc sống, đến tột đỉnh của sự nghiệp và mọi chuyện. Và đó là tôi của một năm trước đây, lúc mà tôi nghĩ tôi đã chế ngự được mọi thứ và đạt đến tột đỉnh vinh quang.

Nhưng tôi lầm. Tôi không kiểm soát được mọi chuyện. Khoảng tháng 3 năm ngoái, đột nhiên tôi bị đau lưng. Tôi nghĩ chắc tại tôi thường vận động mạnh. Tôi nhờ người bạn học làm MRI để xem chắc là không bị trật đốt sống hay thứ nào khác. Tối hôm đó, anh ta gọi tôi và cho biết tủy sống thay đổi trong cột sống của tôi. Tôi hỏi như thế nghĩa là sao dù tôi biết nó có nghĩa như thế nào nhưng không thể chấp nhận sự thật. Ngày hôm sau chúng tôi có nhiều khám nghiệm hơn, làm PET scan, và họ phát hiện tôi đang ở thời kỳ thứ tư của ung thư phổi. Ung thư đã lan tới não, cột sống và nội tạng. Nhìn vào bản CT scan, mỗi chấm đều là nang ung thư. Và thật sự, tôi có cả chục ngàn nang trong phổi. Tôi được cho biết, ngay cả với hóa trị, tôi cũng chỉ còn sống được 3, 4 tháng là tối đa. Cuộc sống tôi bị đổ nhào, dĩ nhiên rồi, làm sao tránh khỏi? Tôi chán nản, tuyệt vọng, tưởng rằng mình đã có mọi thứ trong tay, đã khống chế mọi chuyện nhưng cũng tích tắc, tôi mất tất cả.

Điều mâu thuẫn là mọi thứ tôi có được, từ sự thành công, cúp tưởng thưởng, xe cộ, nhà cửa..., tất cả những thứ mà tôi nghĩ đã mang hạnh phúc đến cho tôi, thì khi tôi mất tinh thần, tuyệt vọng, chúng không mang đến cho tôi niềm vui nào. Tôi chẳng thể ôm chiếc Ferrari mà ngủ. Chuyện đó không thể xảy ra. Chúng không mang lại một sự an ủi nào trong mười tháng cuối cùng của cuộc đời tôi. Vậy mà tôi đã tưởng những thứ này là hạnh phúc. Không phải vậy. Điều thật sự mang lại cho tôi niềm vui trong mười tháng cuối cùng là tiếp xúc với người thân, bạn bè, những người chân thành chăm sóc tôi, cười và khóc cùng tôi. Họ có thể nhìn thấy sự đau đớn, chịu đựng mà tôi phải trải qua. Đó mới thật sự mang lại hạnh phúc cho tôi. Những thứ tôi sở hữu, đáng lý ra mang lại hạnh phúc, nhưng không. Nếu có, tôi đã cảm thấy vui khi nghĩ đến chúng.

Các em có biết, Tết sắp đến. Trước đây, tôi thường làm gì ? À, thường thì tôi lái chiếc xe hào nhoáng của mình một vòng, thăm viếng họ hàng, phô trương với bạn bè. Tôi tưởng đó là niềm vui, thật sự vui. Nhưng các em có nghĩ họ hàng, bạn bè tôi đang chật vật kiếm sống làm sao có thể chia sẻ niềm vui cùng tôi khi thấy tôi khoe khoang chiếc xe bóng loáng? Chắc chắn là không. Họ sống khó khăn, đi xe công cộng. Thật sự những gì tôi làm chỉ khiến họ thêm ganh ghét, thậm chí có khi thành căm giận.

Những thứ này chúng ta gọi là đối tượng của sự ganh tị. Tôi khoe khoang để lấp đầy sự kiêu hãnh và cái tôi của mình. Chúng chẳng mang lại niềm vui cho bạn bè, người thân như tôi tưởng.

Để tôi chia sẻ với các em một câu chuyện khác. Khi tôi bằng tuổi các em, tôi ở khu King Edward VII. Tôi có một người bạn khá lạ lùng đối với tôi. Cô ta tên là Jennifer. Chúng tôi vẫn là bạn thân của nhau. Khi chúng tôi thả bộ, nếu cô ta thấy một con ốc sên trên đường, cô ta sẽ nhặt nó lên và đặt lại trong thảm cỏ. Tôi thắc mắc tại sao phải làm như thế? Tại sao phải để bẩn tay? Chỉ là một con ốc sên. Sự thật là cô ta đã cảm được là con ốc có thể bị đạp nát chết. Đối với tôi, nếu không tránh đường thì đáng bị đạp nát, chỉ là luật tiến hóa thôi. Đối ngược nhau quá, phải không? 

Tôi được đào tạo thành bác sĩ để có lòng từ tâm, sự đồng cảm. Nhưng tôi không có. Sau khi tốt nghiệp y khoa, tôi có làm việc ở khoa ung thư. Hàng ngày, tôi chứng kiến cái chết tại đây. Tôi nhìn thấy tất cả đau đớn mà bệnh nhân phải chịu đựng. Tôi thấy tất cả các thuốc giảm đau họ cứ vài phút phải bấm vào người. Tôi thấy họ vật lộn với hơi thở cuối, thấy tất cả. Nhưng đó chỉ là một công việc. Tôi đến bệnh viện mỗi ngày lấy máu, cho thuốc nhưng bệnh nhân có "thật" đối với tôi không? Không. Tôi chỉ làm công việc và nóng lòng về nhà để làm việc riêng của mình. Sự đau đớn, chịu đựng của bệnh nhân "thật" không? Không. Dĩ nhiên là tôi biết tất cả các từ ngữ chuyên môn để mô tả về sự đớn đau mà họ phải trải qua, nhưng thật sự tôi không hề "cảm" được cho đến khi tôi trở thành bệnh nhân. Mãi đến bây giờ, tôi mới thật sự hiểu được cảm giác của họ. Nếu các em hỏi tôi, nếu được làm lại cuộc đời, tôi có muốn thành một người bác sĩ khác không. Tôi sẽ trả lời các em là có. Vì bây giờ tôi mới thật sự hiểu được họ. Tôi phải trả giá đắt cho bài học này.

Ngay khi các em vào năm thứ nhất, bắt đầu hành trình để trở thành nha sĩ giải phẫu, cho phép tôi thách cùng các em hai điều:

- Thứ nhất, hiển nhiên, tất cả các em ở đây sẽ đi làm tư. Các em sẽ giàu có. Tôi bảo đảm với các em rằng, chỉ trồng răng, các em kiếm được bạc ngàn, mớ tiền không tưởng được. Và thật ra, không có gì sai trái với thành công, giàu có. Tuyệt đối không gì sai trái. Điều rắc rối duy nhất là nhiều người chúng ta, như bản thân tôi, không thể chế ngự lòng ham muốn của mình. Tại sao tôi nói như vậy? Bởi vì càng tích lũy, càng có nhiều, tôi lại muốn nhiều hơn. Càng ham muốn, tôi càng trở nên mê muội. Như tôi đã đề cập trước đây, tôi muốn sở hữu nhiều hơn, đạt tới đỉnh vinh quang như xã hội muốn nhào nặn chúng ta. Tôi trở nên mê muội đến nỗi mà chẳng còn việc gì thành vấn đề đối với tôi nữa. Bệnh nhân chỉ là một nguồn lợi tức và tôi vắt cạn từng xu từ họ. Nhiều khi chúng ta quên đi mình cần phục vụ ai. Chúng ta lầm lạc đến nỗi chẳng phục vụ ai cả ngoài chính mình. Điều đó đã xảy ra với tôi. Dù là ở y hay nha khoa, tôi có thể nói với các em ngay bây giờ rằng, trong khi khám bệnh, đôi khi chúng ta khuyên bệnh nhân chữa trị bệnh không hẳn có. Và ngay cả khi không cần thiết, chúng ta cũng nói thêm. Ngay lúc này, tôi biết ai là bạn tôi, chân thành lo lắng cho tôi và ai chỉ muốn làm tiền tôi bằng cách bán buôn "hy vọng" cho tôi. Chúng ta đánh mất lương tâm vì chúng ta chỉ muốn kiếm tiền. Tôi thách các em làm sao không để đánh mất lương tâm mình. Tôi đã trả giá đắt cho bài học này. Và tôi hy vọng các em sẽ không bao giờ phải như vậy.

- Điều thứ nhì, nhiều người trong chúng ta muốn có nhiều bệnh nhân, dù ở bệnh viện công hay tư. Tôi có thể kể cho các em nghe, khi tôi làm trong bệnh viện, với chồng hồ sơ bệnh lý, tôi chỉ muốn làm cho xong càng nhanh, càng tốt. Tôi chỉ muốn họ ra khỏi phòng khám bệnh của tôi càng nhanh, càng tốt vì có quá nhiều bệnh nhân. Thực tế là vậy. Đây chỉ là một công việc, một công việc thường nhật. Lúc đó, tôi có thật sự biết về cảm xúc của bệnh nhân của tôi như thế nào không? Không. Sự sợ hãi, nỗi lo âu của họ, tôi có thật sự hiểu điều gì họ đang trải qua không? Không. Mãi cho đến khi nó xảy ra với tôi. Tôi nghĩ rằng đây là một lỗi lầm lớn nhất trong xã hội của chúng ta. Chúng ta được huấn luyện để trở thành lương y, nhưng chúng ta không đồng cảm được với bệnh nhân. Tôi không đòi hỏi các em phải xúc động, vì như vậy cũng không chuyên nghiệp, mà chỉ hỏi chúng ta có thật sự cố gắng tìm hiểu nỗi đau đớn của họ không? Phần lớn là không, tôi có thể chắc chắn như vậy. Do đó, tôi thách các em hãy luôn đặt mình vào cương vị của bệnh nhân.

Các em có cả tương lai xán lạn phía trước với tất cả tài năng và nhiệt huyết. Tôi thách đố các em, ngoài bệnh nhân của mình, cần hiểu thêm rằng có nhiều người ngoài kia đang thật sự đau đớn, thật sự khó khăn, đừng nghĩ rằng chỉ có người nghèo mới phải khổ. Điều này không đúng. Những người nghèo khó vốn sẵn không có gì, họ dễ dàng chấp nhận. Do đó, họ hạnh phúc hơn các em và tôi. Nhưng có nhiều người đang đau khổ về tâm thần, thể xác, tình cảm, vật chất... Họ có thật. Có điều chúng ta lựa chọn làm lơ hoặc chúng ta không muốn biết đến sự hiện hữu của họ. Do đó đừng quên, khi các em được thành đạt, hãy với tay đến những người cần sự giúp đỡ. Bất cứ việc gì các em làm đều có thể mang đến sự khác biệt lớn lao cho họ. Bây giờ tôi ở vị trí của người tiếp nhận, tôi hiểu rõ, thấy khác biệt khi có người thật sự chăm lo, khuyến khích mình. Nhờ vậy mà tôi vẫn có thể nói chuyện với các em hôm nay.

Tôi xin ngưng với lời trích trong cuốn sách có tựa đề là "Những ngày thứ ba với Morris" rằng, "Mọi người đều biết rằng sẽ có ngày phải chết, chúng ta ai cũng biết như vây. Nhưng sự thật, không có ai tin. Vì nếu tin, chúng ta đã sống khác hơn". Khi tôi phải đối diện với cái chết, tôi lột bỏ mọi thứ, chỉ tập trung vào điều quan trọng. Thật là trái ngược, chỉ khi sắp chết thì mình mới biết nên sống như thế nào. Đó là những gì tôi trải qua.

Đừng để xã hội bảo ban các em cách sống. Đừng để hoàn cảnh bắt các em phải làm gì. Điều này đã xảy ra cho tôi. Tôi tưởng như vậy là hạnh phúc. Tôi hy vọng các em suy nghĩ và sẽ tự quyết định cuộc sống của chính mình. Hạnh phúc không phải do người khác chỉ bảo mà là chính các em quyết định, sống cho riêng mình hay mang đến sự khác biệt cho đời sống người khác. Hạnh phúc thật sự không có được khi chỉ sống cho mình. 

 

Video Clip Bài Nói Chuyện của Bác sĩ Richard Teo

 

 

 

 

 
 
simple stats
lượt đọc kể từ Mùa Phật Đản 2552 - 2008